Bloedverlies tijdens hormoontherapie: is dat normaal en wat kun je doen?

Geen menstruatie

Bloedverlies in de eerste zes maanden na de start van hormoontherapie is een van de meest voorkomende bijwerkingen ^[1]. Je hebt misschien al jaren geen cyclus meer, en opeens krijg je onverwachte bloedingen. Belangrijk om te weten: zo'n bloeding is geen menstruatie. Je eigen cyclus komt door hormoontherapie niet terug, en je wordt ook niet opeens weer vruchtbaar. De bloedingen komen doordat je hormonen bent gaan gebruiken.

Oestrogeen laat het baarmoederslijmvlies groeien. Progesteron remt die opbouw af en zet het slijmvlies als het ware in een rustige stand, waardoor het dun blijft ^[2]. Is de balans tussen die twee even uit evenwicht, dan kun je bloedverlies krijgen.

Wanneer is bloeden normaal?

In de eerste zes maanden is onregelmatig bloeden of spotten normaal. Het gebeurt heel vaak en is geen reden voor paniek. Dat geldt ook na elke verandering in je hormoontherapie: een andere dosering, een ander product of een andere toedieningsvorm, of zelfs als je gel ergens anders gaat smeren, bijvoorbeeld op je benen in plaats van je armen. Ook een vergeten dosis kan een bloeding uitlokken. In die periode kun je ook krampen in je onderbuik hebben. Dat lijkt op een menstruatie, maar dat is het niet.

Soms verandert de balans tussen progesteron en oestrogeen zonder dat je zelf iets aanpast. Bijvoorbeeld als je ziek bent, nieuwe medicijnen gebruikt of een medische ingreep hebt gehad. Ook stress of verdriet kunnen meespelen. En smeer je oestrogeen op je huid, dan kan de opname in de loop van de tijd veranderen.

Mijn eigen ervaring

Toen ik mijn eerste bloeding kreeg, was ik ongeveer zes maanden bezig met hormoontherapie. Ik maakte me geen zorgen, maar vond het wel belangrijk om het te laten nakijken. In overleg met mijn huisarts kreeg ik een verwijzing naar de gynaecoloog, waar ik na zo'n zes weken terechtkon voor een echo van mijn baarmoederslijmvlies. Die kosten gaan van je eigen risico af. Er zijn ook echoklinieken waar je op eigen kosten een echo kunt laten maken. De uitslag was prima: mijn baarmoederslijmvlies was mooi dun, en dat gaf me rust.

Wat kun je doen bij een bloeding?

Ik ben geen arts en geef hier dus geen advies. Wel vertel ik wat ik zelf heb gedaan en wat ik andere vrouwen zie doen. Veel van deze opties staan ook in de richtlijn van de British Menopause Society uit 2024 over onverwacht bloedverlies tijdens hormoontherapie ^[1].

• Gebruik je hormonen consequent. Een vergeten dosis kan een bloeding uitlokken.
• Afwachten. Vaak stoppen de bloedingen vanzelf.
• Overleg met je arts over een aanpassing. Soms heb je wat meer progesteron nodig, soms wat meer estradiol.
• Overleg of je progesteron vaginaal kunt gebruiken. Vaginaal gaat een deel van de progesteron direct naar de baarmoeder, zonder eerst door de lever te gaan. Dit heet het first uterine pass-effect. Onderzoek laat zien dat er dan juist meer progesteron in de baarmoeder terechtkomt, terwijl de waarde in je bloed lager is ^[3].

Ik ben zelf, in overleg met mijn arts, tijdelijk extra progesteron vaginaal gaan gebruiken. Dat liet mijn bloedingen snel stoppen. Daarna ben ik teruggegaan naar mijn oude schema.

Er zijn ook vrouwen bij wie een andere vorm van progestageen of een ander schema helpt. Wat bij de één werkt, werkt niet altijd bij de ander.

Wanneer laat je het nakijken?

Een echo is echt aan te raden als je ineens gaat bloeden of spotten terwijl je al zes maanden op precies dezelfde dosering zit: dezelfde dosis, hetzelfde product, dezelfde toedieningsvorm en hetzelfde schema ^[1]. Ga ook naar je arts als je bloedingen heel zwaar of pijnlijk zijn, als je na het vrijen bloedt, of gewoon als je je zorgen maakt.

Er kunnen namelijk ook andere oorzaken zijn, zoals een poliep of een myoom, een dun en kwetsbaar slijmvlies of een droge vaginawand, een infectie of bepaalde medicatie.

Op een echo kan blijken dat je baarmoederslijmvlies verdikt is. Dat heet endometriumhyperplasie. Veel vrouwen schrikken daarvan, maar een verdikking is niet hetzelfde als kanker. Het moet wel goed bekeken en behandeld worden. Je gynaecoloog kan je uitleggen wat het in jouw situatie betekent en welke behandeling nodig is.

Samengevat

Bloedingen in de eerste zes maanden, of na een aanpassing in je hormoontherapie, komen heel vaak voor en zijn meestal geen reden voor paniek. Vaak komt het door een disbalans tussen oestrogeen en progesteron. Houdt het te lang aan, is het te heftig, of bloed je na zes maanden zonder dat je iets hebt aangepast? Laat het dan altijd nakijken, en bespreek met je arts wat je kunt doen om de bloedingen te laten stoppen.

Lees ook: Wat kun je verwachten bij de start van hormoontherapie?